Η συμφωνία MERCOSUR ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τις χώρες της Νότιας Αμερικής παρουσιάζεται από την Κυβέρνηση και την ΕΕ ως μια «ασφαλής» και «ισορροπημένη» εμπορική συμφωνία. Για τους αγρότες όμως, ειδικά στην Ελλάδα, γεννά σοβαρές ανησυχίες για το εισόδημα, τον ανταγωνισμό και το μέλλον της παραγωγής.

Ας δούμε καθαρά τι λέει η μία πλευρά και τι οφείλουν να διεκδικήσουν οι αγρότες.

Τι λένε Κυβέρνηση και Ευρωπαϊκή Ένωση

Η υπεράσπιση της MERCOSUR βασίζεται κυρίως σε τρία επιχειρήματα:

1. «Υπάρχουν δικλείδες ασφαλείας»

• Για ορισμένα «ευαίσθητα» προϊόντα (κρέας, ζάχαρη, ρύζι κ.ά.) υπάρχουν ποσοστώσεις.

• Αν οι εισαγωγές αυξηθούν απότομα ή αν οι τιμές πέσουν έντονα, η ΕΕ μπορεί να επαναφέρει δασμούς.

• Προβλέπονται ρήτρες προστασίας για την ευρωπαϊκή αγορά.

2. «Τα εισαγόμενα προϊόντα θα είναι ασφαλή»

• Κανένα προϊόν δεν μπορεί να μπει στην ΕΕ αν ξεπερνά τα επιτρεπτά όρια φυτοφαρμάκων ή φαρμάκων.

• Οι έλεγχοι γίνονται στα λιμάνια και στα σύνορα.

• Η ΕΕ διατηρεί το δικαίωμα να μπλοκάρει εισαγωγές αν υπάρξει κίνδυνος για τη δημόσια υγεία.

3. «Υπάρχουν περιβαλλοντικές δεσμεύσεις»

• Η συμμόρφωση με τη Συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα θεωρείται βασικό στοιχείο.

• Υπάρχει ο κανονισμός για την αποψίλωση των δασών που απαγορεύει εισαγωγές από κατεστραμμένες εκτάσεις.

• Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι για πρώτη φορά μπαίνουν περιβαλλοντικοί όροι σε εμπορική συμφωνία.

Με απλά λόγια, η επίσημη θέση είναι:
«Τα προϊόντα θα ελέγχονται, οι αγορές θα προστατεύονται και οι αγρότες δεν έχουν λόγο να φοβούνται».

Πού διαφωνούν οι αγρότες

Οι αγρότες δεν αμφισβητούν ότι υπάρχουν ρήτρες στα χαρτιά. Αμφισβητούν αν αυτές λειτουργούν στην πράξη.

1. Άνισος ανταγωνισμός στο κόστος

• Στην ΕΕ απαγορεύονται φυτοφάρμακα, ορμόνες και πρακτικές που αυξάνουν την παραγωγή.

• Στη Νότια Αμερική επιτρέπονται πολλές από αυτές, αρκεί να μην ανιχνεύονται στο τελικό προϊόν.

• Ο Ευρωπαίος αγρότης πληρώνει την «πράσινη μετάβαση», ο ανταγωνιστής του όχι.

2. Έλεγχοι που δεν φτάνουν στην πηγή

• Οι έλεγχοι γίνονται στο προϊόν, όχι στον τρόπο παραγωγής.

• Η ΕΕ βασίζεται σε πιστοποιήσεις των ίδιων των χωρών εξαγωγής.

• Δεν ελέγχεται κάθε φορτίο, αλλά μόνο δείγματα.

• Μέχρι να ενεργοποιηθεί μια ρήτρα, η ζημιά στην αγορά έχει ήδη γίνει.

3. Ελληνικές καλλιέργειες χωρίς πραγματική προστασία

• Προϊόντα ζωτικής σημασίας για την Ελλάδα, όπως το βαμβάκι, δεν θεωρούνται «ευαίσθητα» από τις Βρυξέλλες.

• Η πίεση στις τιμές μπορεί να έρθει χωρίς να παραβιαστεί κανένας τυπικός κανόνας.

• Η ποιότητα δεν αμείβεται όταν κυριαρχεί το φθηνό προϊόν.

Το βασικό συμπέρασμα των αγροτών είναι απλό:
Ασφάλεια για τον καταναλωτή δεν σημαίνει δικαιοσύνη για τον παραγωγό.

Τι πρέπει να ζητήσουν οι αγρότες

Αντί για γενικές υποσχέσεις, οι αγρότες χρειάζονται συγκεκριμένες δεσμεύσεις:

1. Πραγματικές «ρήτρες καθρέπτη»

• Όχι μόνο έλεγχος στο τελικό προϊόν.

• Υποχρεωτική απόδειξη ότι ο τρόπος παραγωγής τηρεί τους ίδιους κανόνες με την ΕΕ.

• Ιχνηλασιμότητα στην πράξη, όχι στα χαρτιά.

2. Άμεση και αυτόματη ενεργοποίηση προστασίας

• Όχι μήνες γραφειοκρατίας για να κινηθούν οι ρήτρες.

• Προσωρινό πάγωμα εισαγωγών όταν καταρρέουν οι τιμές.

• Προτεραιότητα στην επιβίωση της εγχώριας παραγωγής.

3. Εθνική προστασία στρατηγικών προϊόντων

• Ειδική μεταχείριση για προϊόντα κρίσιμα για την ελληνική ύπαιθρο.

• Στήριξη ποιότητας, πιστοποίησης και ταυτότητας.

• Όχι αντιμετώπιση της αγροτικής παραγωγής ως «παράπλευρη απώλεια» του εμπορίου.

4. Από επιδοτήσεις σε αυτονομία

• Ενεργειακή αυτονομία των αγροτών.

• Λιγότεροι μεσάζοντες, περισσότερη αξία στο χωράφι.

• Έλεγχος της αγοράς από τον παραγωγό, όχι μόνο αποζημιώσεις μετά τη ζημιά.

Συμπέρασμα

Η σύγκρουση για τη MERCOSUR δεν είναι ιδεολογική. Είναι πρακτική.
Η κυβέρνηση και η ΕΕ λένε ότι η συμφωνία είναι «ασφαλής».
Οι αγρότες λένε ότι δεν είναι δίκαιη.

Και όσο το κόστος παραγωγής ανεβαίνει και οι τιμές πιέζονται από φθηνές εισαγωγές, το ερώτημα δεν είναι αν η συμφωνία είναι νόμιμη, αλλά αν η ελληνική αγροτική παραγωγή μπορεί να επιβιώσει μέσα σε αυτήν.

Twitter